Ningyo-kuyo (人形供養) – Đám tang của búp bê.

Có lẽ nhiều người cũng biết, búp bê là đặc trưng khá nổi bật trong nền văn hóa Nhật Bản. Từ những con búp bê Hina  dùng để trang trí vào ngày 3 tháng 3 (Ngày dành cho bé gái – Hina matsuri 雛祭り), đến món quà lưu niệm phổ biến – búp bê gỗ kokeshi . Điều quan trọng là, chữ kanji của từ “búp bê” mang ý nghĩa gần giống với “hình dáng con người”, bởi thế nên chúng được đối xử đặc biệt hơn so với các đồ chơi thông thường hay đồ trang trí khác.

Người ta thường giữ chúng trong gia đình qua nhiều năm, coi chúng như một yếu tố không thể thiếu để giáo dục con trẻ. Vì vậy, búp bê được xem như là thứ nắm giữ những kỉ niệm, thậm chí chúng còn có linh hồn riêng của chính mình. Như vậy, vứt chúng đi rất khó khăn, có nhiều người cảm thấy không thể cứ vứt chúng đi một cách đơn giản như vậy – họ yêu chúng quá nhiều đến nỗi nếu làm thế, họ sẽ phải gánh chịu tổn thương về mặt tinh thần.

Ningyo-kuyo được tổ chức như thể đám tang dành cho những con búp bê ấy – giúp chủ chúng có thể nói vĩnh biệt với chúng bằng cách trang trọng hơn. Họ sẽ cầu nguyện cho chúng, còn chúng được thanh rửa – giống như cha hay nhà sư rửa tội cho người chết. Sau đó ngôi đền/chùa này sẽ lo liệu việc “an táng” chúng.

Có nguồn nói Ningyo-kuyo là dịch vụ lễ tang cho những con búp bê cũ không còn cần đến nữa, tuy nhiên chủ chúng rất yêu chúng. Chúng được dâng lên cho vị thần của sự xót thương ( bồ tát Kannon ). Trước khi các nữ tu đốt chúng, người ta sẽ cầu nguyện cho chúng bằng cách tụng kinh kinh điển. Các phụ nữ mong muốn có thai đặc biệt thờ phụng Kannon, và họ cũng đem búp bê tới với hi vọng được sinh con cái.

Theo mình biết, người ta không chỉ đem búp bê đến lễ Ningyo-Kuyo để vĩnh biệt chúng, mà trong một số trường hợp, chúng còn dùng để xua đuổi hồn ma trong con búp bê hay tránh bị búp bê ám, chẳng hạn như nghi thức búp bê sống – Inki Ningyo Asobi. 

Nguồn : Tokyotimes và Kari Grohn